Tá dualgas dlíthiúil ar do thiarna talún, ar an údarás áitiúil nó ar chumann tithíochta a chinntiú go mbaineann do theach íoschaighdeáin fisiciúla áirithe amach.
Ón 1 Feabhra 2009, ní mór d’áitribh atá ar cíos íoschaighdeáin fisiciúla nua a bhaint amach, atá leagtha síos i Rialacháin na dTithe (Caighdeáin do Thithe ar Cíos) 2008 (pdf).
Tá sé mar aidhm ag na Rialacháin caighdeáin i gcóiríocht ar cíos a fheabhsú. Gheobhaidh siad réidh de réir a chéile leis an seomra beag amháin nó an ‘bedsit’ traidisiúnta agus beidh ar gach aonad ar cíos áiseanna leithris agus folcadán nó cith dá chuid féin a bheith ann. Ní bheidh tine oscailte sách maith níos mó mar fhoinse teasa as féin; beidh gá le téamh lárnach nó a leithéid.
Ní mór do theach nó árasán a ligtear ar cíos den chéad uair tar éis an 1 Feabhra 2009 cloí go hiomlán leis na Rialacháin. Ní bhainfidh cuid de na Rialacháin le tionóntachtaí atá ann cheana féin go dtí an 1 Feabhra 2013, áfach. Ciallaíonn sé seo, má ligeadh teach ar cíos idir an 1 Meán Fómhair 2004 agus an 31 Eanáir 2009, nach gá dó na híoschaighdeáin fisiciúla nua go léir a chomhlíonadh.
Áitribh nua ar cíos
Ón 1 Feabhra ní mór do thiarna talún:
Áitribh cíosa atá ann cheana féin
Má tá áitreabh ligthe ar cíos ag am ar bith idir 1 Meán Fómhair 2004 agus 31 Eanáir 2009 ní chaithfidh sé na caighdeáin nua maidir le háiseanna stórais, réiteach bia, níochán éadaigh, teasa agus sláinteachas a bhaint amach go dtí an 1 Feabhra 2013. Ní mór dó na caighdeáin eile uilig atá leagtha síos sna Rialacháin a chomhlíonadh, áfach.
Ciallaíonn sé seo gur féidir le háitreabh atá ar cíos faoi láthair leanúint ar aghaidh ag soláthar:
Údaráis áitiúla agus comhlachtaí tithíochta
Ní gá d’údaráis áitiúla agus comhlachtaí tithíochta áirithe na Rialacháin nua maidir le háiseanna stórais, réiteach bia agus níochán éadaigh a chomhlíonadh. Beidh siad fós á rialú ag Rialacháin na dTithe (Caighdeáin do Thithe ar Cíos) 1993 agus ní mór dóibh iad seo a leanas a chur ar fáil:
Cuireann údaráis áitiúla na caighdeáin seo i bhfeidhm, mar sin, má cheapann tú nach gcloínn do theach leis na híoschaighdeáin seo, ba chóir duit gearán a dhéanamh leis an údarás áitiúil, bíodh is gur tionónta de chuid údarás áitiúil nó cumann tithíochta tú. Más tionónta príobháideach tú agus go gceapann tú nach gcloínn do chóiríocht leis na caighdeáin nó go ndiúltaíonn do thiarna talún deisiúcháin atá ar an liosta thuasluaite a dhéanamh, is féidir leat iarraidh ar an údarás áitiúil iallach a chur ar an tiarna talún cloí leis na caighdeáin seo.
Is féidir pionóis agus ionchúisimh a bheith mar thoradh ar theipeadh cloí leis na híoschaighdeáin.
Is féidir leis an Bord um Thionóntachtaí Cónaithe Príobháideacha idirghabháil a dhéanamh in aon díospóidí idir tiarnaí talún agus tionóntaí san earnáil phríobháideach ina dhiaidh sin.
Leagfaidh do chomhaontú tionóntachta síos na deisiúcháin atá faoi chúram an údaráis áitiúil nó an chumainn tithíochta, agus cé acu a bhfuil an tionónta freagrach astu.
Go hiondúil, bíonn an tionónta freagrach as maisiú taobh istigh, fuinneoga agus feistis, agus bíonn an t-údarás áitiúil nó an cumann tithíochta freagrach as mórdheisiúcháin struchtúracha agus maisiú agus cothabháil taobh amuigh.