Bezdomność znaczy więcej niż spanie bez dachu nad głową. Osoby bezdomne to osoby mieszkające w Irlandii w przytułku lub schronisku lub też tymczasowo zatrzymujące się u znajomych, które nie mają gdzie pójść.
Osoby zagrożone bezdomnością, czyli te które mogą stracić dom w najbliższej przyszłości z jakiegokolwiek powodu, powinny skontaktować się z lokalnym urzędem i, w razie potrzeby, zasięgnąć porady w zakresie swojej sytuacji życiowej w najbliższym Centrum informacji dla obywateli lub organizacji zajmującej się mieszkalnictwem „Threshold".
W zależności od miejsca przebywania oraz sytuacji, w jakiej dana osoba się znajduje, można uzyskać dostęp do szeregu różnych form pomocy. Niektóre osoby bezdomne mogą mieć szczególne potrzeby. Mogą, na przykład, mieć problemy ze zdrowiem psychicznym, z uzależnieniem od narkotyków lub alkoholu, problemy spowodowane rozpadem rodziny lub związku lub inne problemy. Więcej na temat powodów, dla których ludzie stają się bezdomni podano tutaj. Więcej informacji nt. opieki medycznej i rodzajów wsparcia dla osób bezdomnych podano na tej stronie. Poniższe informacje opisują rodzaje wsparcia i możliwości zakwaterowania dostępne dla osób bezdomnych – od pomocy tymczasowej do długoterminowego zakwaterowania.
Niektóre ośrodki pomocy społecznej dla osób bezdomnych oferują pomoc różnym grupom docelowym. Jedną z tych grup są tworzą ludzie śpiący na ulicy, czyli żyjący i śpiący bez dachu nad głową w dzień i w nocy. Niektóre z w/w ośrodków pomocy społecznej oferują przydatne kontakty i pożywienie. „Rozdawanie zupy", na przykład, organizowane jest w wielu obszarach miejskich, gdzie grupy wolontariuszy rozdają kanapki i ciepłe napoje wśród bezdomnych mieszkających na ulicy.
Inne ośrodki pomocy społecznej oferują bardziej wszechstronne rodzaje wsparcia. Grupy wsparcia wychodzą na ulice, zaprzyjaźniają się i nawiązują bliższą znajomość z osobami żyjącymi na ulicy. Pomagają nawiązać kontakt z ośrodkami oferującymi zakwaterowanie i inne formy pomocy, celem umożliwienia powrotu do normalnego życia i znalezienia długoterminowego zakwaterowania, w ich własnym tempie.
Zakwaterowanie w schronisku stanowi główną formę zakwaterowania prowizorycznego udostępnianego samotnym osobom bezdomnym w Irlandii. Prywatne zakwaterowanie prowizoryczne (zazwyczaj nocleg ze śniadaniem) jest stosowane w przypadku osób lub rodzin nienadających się do zamieszkania w schronisku. Powody, dla których niektórzy ludzie mogą nie nadawać się do zakwaterowania w schronisku są różne, na przykład, rozmiar lokalu, jego układ, lub określone potrzeby medyczne lub socjalne. Przydzielenie zakwaterowania prowizorycznego lub tymczasowego odbywa się na następujących zasadach:
Schroniska mogą oferować długoterminowe i/lub krótkoterminowe zakwaterowanie. Niektóre mają do dyspozycji jedynie sale sypialne i/lub jednoosobowe pokoje, inne natomiast oferują również posiłki i inne formy pomocy. Jeszcze inne pobierają opłaty za zakwaterowanie za noc lub tydzień pobytu.
Zakwaterowanie przejściowe przeznaczone jest dla osób, które potrzebują czasu i pomocy, aby powrócić do samodzielnego życia. Taka forma pomocy obejmuje średnioterminowe zakwaterowanie oraz program wsparcia pomagający lokatorom w rozwijaniu umiejętności i zdolności do zaaklimatyzowania się w danym lokum, jak również dotyczy wszystkich kwestii, które mogłyby uniemożliwić zakwaterowanie długoterminowe. Zakwaterowanie przejściowe jest zawsze ograniczone czasowo i zazwyczaj obejmuje okres od sześciu miesięcy do dwóch lat.
Niektóre projekty skierowane są do grup docelowych (tj. ludzi młodych, którzy opuścili rodziny zastępcze lub domy opieki społecznej, rodziców samotnie wychowujących dzieci). Formy pomocy mogą różnić się w zależności od projektu, jednakże wszystkie z nich są bezpośrednio związane z potrzebami lokatorów. Dla przykładu, analiza potrzeb jednostki, planowanie indywidualne i wsparcie, pomoc prawna, pomoc dla osób, które nie mogą się zgłosić same do ośrodków pomocy, wsparcie rodzinne, doradztwo, obrona, kontakty do społeczności więziennych, kształcenie i pomoc w poszukiwaniu zatrudnienia oraz programy szkoleń z zakresu przystosowania do samodzielnego życia to tylko niektóre z form pomocy świadczonych na rzecz osób bezdomnych przez personel i kluczowych pracowników.
W Irlandii prowadzi się szereg projektów zakwaterowania przejściowego, jednakże dostęp do nich można uzyskać w ramach skierowania z innych agencji. Zakwaterowanie przejściowe jest finansowane przez lokalne władze oraz przez służbę zdrowia (Health Services Executive, HSE) lub lokalne organizacje (takie jak Agencja ds. Osób Bezdomnych), w zależności od rodzaju projektu. Lokatorzy wszystkich schronisk miejskich w Dublinie oraz korzystający z zakwaterowania przejściowego dla osób bezdomnych uiszczają tygodniową opłatę za zakwaterowanie - podobnie pobiera się opłatę również za zakwaterowanie udostępniane przez agencje działające na zasadzie wolontariatu, takie jak Focus Ireland czy Simon. Agencja ds.
Lokale wynajmowane prywatnie są istotnym źródłem zakwaterowania dla samotnych osób bezdomnych. Pomoc przy wynajmie można uzyskać w ramach systemu zapomóg socjalnych dla osób o niskich dochodach (Supplementary Welfare Allowance Scheme, SWA). System jest finansowany przez HSE, a nadzór nad nim sprawują urzędnicy opieki społecznej (Community Welfare Officers, CWOs). Jeżeli dochód danej osoby, czy to w postaci podstawowej zapomogi dla osób o niskich dochodach czy też uzyskiwany z innych źródeł jest niewystarczający na pokrycie określonych szczególnych potrzeb (na przykład specjalnej diety), może zostać przyznany tygodniowy dodatek. Ponadto, można też uzyskać dofinansowanie kaucji z tytułu zakwaterowania. Więcej na ten temat w „Pomoc w zakresie uiszczania opłaty za wynajem"
Przed rozpoczęciem poszukiwania lokalu wynajmowanego prywatnie, należy:
Jeżeli dana osoba znalazła już stosowne lokum i jej wniosek o dofinansowanie opłaty za wynajem został podstemplowany przez właściciela lokalu, odpowiedni urzędnik opieki społecznej (CWO) dokona oceny zakwaterowania oraz stwierdzi, czy jest ono dla niego akceptowalne.
Władze lokalne zobowiązane są (na mocy Ustawy o mieszkalnictwie z 1988r.) zaspokajać potrzeby mieszkaniowe osób bezdomnych. Procedura rozpoczyna się oceną wniosków złożonych przez osoby bezdomne. Jeśli dana osoba zostanie uznana za bezdomną, uzyskuje priorytet przy przydziale zakwaterowania, jednakże, musi poczekać aż odpowiedni lokal będzie dostępny. Priorytet nadawany jest w zależności od potrzeb. Niektóre władze lokalne stosują zasadę 1:3 przy przydziale lokali dla osób z listy oczekujących, co oznacza, że co trzecia dostępna kwatera jest przydzielana osobie bezdomnej. Oprócz zakwaterowania z własnych zasobów, lokalne działy ds. zakwaterowania udzielają porad i informacji dotyczących możliwości zakwaterowania (mimo, że prywatne zakwaterowanie jest często jedyną dostępną możliwością dla ludzi bezdomnych, w szczególności samotnych). Aby zapisać się na listę oczekujących prowadzoną przez lokalny urząd należy wypełnić wniosek o zakwaterowanie (lokalne urzędy pomagają przy wypełnianiu takiego formularza w razie potrzeby). Przy wypełnianiu wniosku należy:
Pomoc w osiedlaniu się na rzecz osób bezdomnych z zamiarem wsparcia ich w wychodzeniu z bezdomności i przenoszeniu się do długoterminowego, bezpiecznego domu. Pracownicy świadczący pomoc w tym względzie przeprowadzają ocenę i sporządzają plan osiedlania się indywidualnie dla każdej osoby. Oferują wsparcie, obronę i inne rodzaje pomocy w uzyskaniu zakwaterowania i przygotowaniu się do niezależnego zamieszkania. Pomoc ta jest stosunkowo nowym rozwiązaniem wprowadzonym głównie w Dublinie. W 2002 r. organizacja Threshold, w imieniu Agencji ds. Osób Bezdomnych, założyła jednostkę dostępu do zakwaterowania (Access Housing Unit), w ramach której ludziom skierowanym przez ośrodki pomocy bezdomnym udostępniane są lokale wynajmowane prywatnie. Jednostka dostępu do zakwaterowania działa jako wyspecjalizowana agencja kwaterunkowa pomagająca ludziom bezdomnym korzystającym z zakwaterowania tymczasowego i doraźnego w znalezieniu i utrzymaniu prywatnie wynajmowanego lokalu. Więcej o jednostce dostępu do zakwaterowania można przeczytać na stronie internetowej organizacji Threshold.
Długoterminowe zakwaterowanie ze wsparciem przeznaczone jest dla ludzi niebędących w stanie mieszkać samodzielnie w normalnym mieszkaniu. (Ludzie ci nie są w stanie mieszkać samodzielnie z różnorakich powodów, takich jak np. choroba umysłowa lub uzależnienie od alkoholu lub narkotyków). Osobom takim udostępnia się zakwaterowanie tak długo, jak jest to niezbędne i pomoc, jeśli zachodzi taka konieczność. Niektóre projekty adresowane są do ludzi o szczególnych potrzebach w zakresie opieki (np. choroba umysłowa). Większość osób korzystających z długoterminowego zakwaterowania ze wsparciem pobiera zasiłki socjalne. Więcej na temat ogólnokrajowych projektów dotyczących długoterminowego zakwaterowania ze wsparciem dla osób uzależnionych od alkoholu lub narkotyków, w tym pomocy mieszkaniowej można znaleźć pod hasłem „Opieka społeczna i wsparcie dla osób bezdomnych". Agencja ds. Osób Bezdomnych publikuje listę lokali ze wsparciem w Dublinie.
Informacje dotyczące zakwaterowania dla osób bezdomnych dostępne są w lokalnych urzędach i Rejonie HSE. (Należy poprosić o rozmowę z urzędnikiem ds. pomocy mieszkaniowej („Housing Welfare Officer"). W Dublinie, Agencja ds. Osób Bezdomnych odpowiedzialna jest za koordynację pomocy dla osób bezdomnych. Stworzyła ona przewodnik po schroniskach, lokalach ze wsparciem, ośrodkach doradztwa, opieki medycznej i innych formach pomocy dla bezdomnych w Dublinie dostępny na stronach internetowych.
Organizacje działające na zasadzie wolontariatu takie jak St. Vincent de Paul, Simon Community, Focus Ireland, Armia Zbawienia oraz Iveagh Trust również mogą służyć pomocą, jednakże zależy to od lokalizacji osoby potrzebującej w Irlandii.