Wymogi dotyczące pobytu potrzebne dla uzyskania pomocy społecznej w Irlandii

Zasady

Co to jest zamieszkanie stałe?

Irlandzkie prawo nie definiuje terminu "stały mieszkaniec". W praktyce oznacza on, że możecie udowodnić bliskie powiązanie z Irlandią. Termin podkreśla także stałość – mianowicie, że osoba przebywa tu już od jakiegoś czasu i ma zamiar pozostać w dającej się przewidzieć przyszłości. Udowodnienie, że jest się stałym mieszkańcem, opiera się głównie na faktach. Jeżeli przez całe życie mieszkacie w Irlandii, prawdopodobnie bez trudności udowodnicie, że spełniacie warunki określające stałe zamieszkanie – patrz poniższy wykaz.

Kto decyduje o tym, czy wnioskodawca jest stałym mieszkańcem?

Ustawowo wyznaczeni urzędnicy decyzyjni (lub urzędnicy podejmujący decyzję w sprawach o zasiłek dodatkowy z opieki społecznej) mają prawo uznania, czy spełniacie warunki, aby uznać was za stałego mieszkańca Państwa.

Urzędnik będzie opierać się na dowodach przez was dostarczonych i przy podejmowaniu decyzji, kierować się będzie prawami państwowymi i unijnymi. Kiedy urzędnik ma podjąć decyzję w kwestii uznania, czy dana osoba jest stałym mieszkańcem, musi wykonać serię działań:

1. Sprawdzić, czy nie jesteście osobą, która nie jest uważana za stałego mieszkańca Państwa

Na przykład, osoby starające się o azyl, nie są uważane za stałych mieszkańców. Więcej na temat, kto nie jest postrzegany, jako stały mieszkaniec, znajdziecie w Załączniku 3 Wytycznych Postępowania.

2. Sprawdzić, czy nie stanowicie wyjątku od reguł dotyczących stałego zamieszkania

Określone osoby, w szczególności członkowie Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EEA), którzy uważani są za pracowników wędrownych, wyłączeni są z obowiązku wykazania się spełnieniem warunków stałego zamieszkania (patrz także poniżej Wyjątki z obowiązku spełnienia warunków zamieszkania przez obywateli Europejskiego Obszaru Gospodarczego - EEA). Więcej informacji na temat kto jest zwolniony od spełnienia warunków stałego zamieszkania znajduje się w Rozdziale 3 Wytycznych Postępowania.

3. Sprawdzić, czy uprzednio wydana została decyzja odnośnie stałego zamieszkania lub czy nie została wniesiona apelacja

Wcześniejsza decyzja dotycząca stałego zamieszkania winna prowadzić do kolejnego rozstrzygnięcia, chyba że po złożeniu kolejnego wniosku, nastąpiły istotne zmiany okoliczności.

4. Rozważyć problem, czy dana osoba ma prawo zamieszkiwać w Państwie

Jeśli nie posiadacie legalnego prawa do zamieszkiwania w tym Państwie, nie zostaniecie uznani za stałego mieszkańca. Następująca grupa ludzi posiada prawo do zamieszkiwania w Irlandii:

• Obywatele Irlandii
• Obywatele Zjednoczonego Królestwa oraz Unii Europejskiej ze Wspólnego Obszaru Podróży (CTA)
• Pracownicy Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EEA), zatrudnieni w Irlandii, bądź pracujący tu na własny rachunek
• Pracownicy Europejskiego Obszaru Gospodarczego, którzy byli tu zatrudnieni przez okres dłuższy niż jeden rok, a teraz są bezrobotni, pod warunkiem zarejestrowania jako osoby poszukujące pracy, w Departamencie Opieki Społecznej oraz przez Irlandzkie władze odpowiedzialne za szkolenia i zatrudnienie (FÁS),
• Pracownicy Europejskiego Obszaru Gospodarczego, zatrudnieni tutaj przez okres krótszy niż jeden rok, a obecnie bezrobotni, mogą pozostać w Irlandii przez kolejne 6 miesięcy, pod warunkiem zarejestrowania ich jako osoby poszukujące pracy, w Departamencie Opieki Społecznej oraz przez Irlandzkie władze odpowiedzialne za szkolenia i zatrudnienie (FÁS),
• Pracownicy Europejskiego Obszaru Gospodarczego, którzy potrafią się sami utrzymać, a także swojego współmałżonka/partnera oraz osoby towarzyszące, pozostające na ich utrzymaniu i którzy posiadają pełne ubezpieczenie zdrowotne.
• Pracownicy Europejskiego Obszaru Gospodarczego, którzy są gośćmi bądź poszukują pracy mogą przebywać do 3 miesięcy, pod warunkiem, że w okresie tym nie staną się obciążeniem państwowego systemu opieki społecznej.

5. W celu dokonania oceny stałego zamieszkania, przeanalizować należy 5 czynników

Jeżeli ustalone zostało wasze prawo do zamieszkania, należy przeanalizować 5 następujących czynników (zapisanych w prawie irlandzkim i europejskim) w celu stwierdzenia, czy jesteście stałym mieszkańcem Irlandii:

• Długość i ciągłość zamieszkiwania w Irlandii
• Długość i powód każdej nieobecności w Irlandii
• Charakter i rodzaj zatrudnienia
• Wasz główny punkt zainteresowania
• Na podstawie dowodów, wasze przyszłe zamiary mieszkania w Irlandii

Więcej informacji na temat 5 czynników w Wytycznych Operacyjnych, znajdziecie na stronie internetowej Departamentu Opieki Społecznej. Departament Opieki Społecznej opublikował także suplement do Wytycznych, zawierający scenariusze ukazujące zastosowanie w praktyce warunków stałego zamieszkania.

Wyjątek od warunków stałego zamieszkania dla pracowników Europejskiego Obszaru Gospodarczego

Zgodnie z prawem Unii Europejskiej, w określonych przypadkach, obywatele Europejskiego Obszaru Gospodarczego bądź obywatele Szwajcarii nie muszą spełniać warunków stałego zamieszkania. Do tych okoliczności zalicza się:

1. Zasiłki rodzinne oraz
2. Dodatkowy zasiłek opieki społecznej

Następujące zasiłki z irlandzkiej opieki społecznej zalicza się do Zasiłków rodzinnych zgodnie z przepisami UE (pdf):

• Zasiłek na dziecko
• Dodatek za opiekę domową
• Suplement dochodu rodziny
• Dodatek dla opiekuna (nieskładkowy)
• Zasiłek dla rodziny z jednym rodzicem

Oznacza to, ze wypłaca się je osobie, która zostaje zakwalifikowana do otrzymania statusu wędrownego pracownika UE na osoby pozostające na jego utrzymaniu, które zamieszkują w Irlandii lub w innym państwie Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Ponadto, do obywateli Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub Szwajcarii, którzy przeprowadzili się do Irlandii w celu poszukiwania zatrudnienia, stosuje się w okresie poszukiwania przez nich pracy, normalne zasady dotyczące warunków stałego zatrudnienia.

Jeżeli jesteście obywatelami Europejskiego Obszaru Gospodarczego i można was uznać za wędrownego pracownika UE, może przysługiwać wam dodatkowy zasiłek z opieki społecznej (SWA). Aby zostać uznanym za wędrownego pracownika UE, musicie posiadać prawidłowe zatrudnienie (nie pracę sezonową) od momentu przybycia do Irlandii. Oznacza to, że osobom, które były zatrudnione od chwili przybycia do Irlandii, może przysługiwać SWA, nawet jeśli nie spełniają warunków stałego zamieszkania w przypadku zasiłku na poszukiwanie pracy.

Powracający emigranci irlandzcy

Przepisy UE zapobiegają dyskryminacji na gruncie narodowościowym w związku z ubezpieczeniem społecznym, zatem nie ma możliwości wyłączenia konkretnej kategorii obywateli irlandzkich (takich, jak powracający emigranci irlandzcy) z warunków stałego zamieszkania (ani ogólnie, ani przy zasiłku dla opiekuna), bez rozszerzenia takiego samego traktowania na wszystkich obywateli UE. Niemniej jednak, wytyczne dotyczące określenia adresu stałego zamieszkania, kwestię powracających emigrantów traktują bardzo specyficznie. Wytyczne stanowią: “Osoba, która uprzednio była stałym mieszkańcem Państwa i która wyprowadziła się w celu zamieszkania i pracy do innego Państwa, a następnie podejmuje swoje stałe zamieszkanie na długi okres czasu w Państwie, może zostać uznana za stałego mieszkańca bezpośrednio po jego/jej powrocie do Państwa”.

Przy ocenianiu podstawowych zamiarów emigrantów powracających, urzędnicy decyzyjni biorą pod uwagę:

• Przyczynę powrotu, na przykład wasze zagraniczne zezwolenie na pobyt wygasło.
• Wasze oświadczenie odnośnie zamiarów
• Zweryfikowanie przygotowań, jakich dokonaliście w związku z powrotem na długi okres czasu, na przykład, transfer kont finansowych i innych aktywów, zamknięcie zezwoleń związanych z zamieszkaniem w tamtym kraju, czy też skorzystanie z pomocy Safe-Home lub podobnego programu, umożliwiającego emigrantom irlandzkim powrót na stałe.
• Długość i ciągłość waszego uprzedniego zamieszkiwania w Państwie.
• Historia zatrudnienia bądź praca na własny rachunek w innym kraju oraz
• Czy utrzymaliście związki z waszym uprzednim zamieszkaniem i można je uznać za ponowne zamieszkanie w poprzednim miejscu, czy też raczej rozpoczynacie nowy okres w innym miejscu zamieszkania.

Dokumentacja

Niezależnie od tego, z jakiego kraju przybywacie, możecie zostać wezwani do przedstawienia dowodu z dokumentu, który wykaże, że wasze ‘centrum zainteresowania’ znajduje się teraz w Irlandii. Dowód ten winien wykazać, ze przeprowadziliście się do Irlandii, macie zamiar osiedlić się w Irlandii na stałe i nie macie zamiaru powracać do kraju, z którego przybywacie, aby tam zamieszkać.

Jeżeli to możliwe, należy przedstawić następujące dowody z dokumentów:

• Dowód ukazujący, że zrezygnowaliście z praw mieszkaniowych za granicą
• Udowodnić, że skasowaliście bądź przekazaliście wszelkie korzyści nie nadające się do przetransferowania
• Udowodnić, że przetransferowaliście lub zorganizowaliście transfer wszelkich dochodów, jakie można przekazać
• Udowodnić, jakie kroki podjęliście na miejscu, aby otworzyć tu rachunek bankowy
• Udowodnić, przedstawiając dowód, że posiadacie prawa lokatorskie na swoje własne nazwisko (w Irlandii)
• Dowód z dokumentów podróżnych, w tym, gdzie dotyczy, okazać opłaty za nadbagaż oraz pokwitowania odbioru/nadania.

Tam, gdzie to możliwe, wszelkie przedstawione dowody muszą być poświadczone przez właściwego urzędnika. W niektórych przypadkach możecie zostać poproszeni o dostarczenie dodatkowego dowodu z dokumentu. W określonych przypadkach, wasz wniosek może zostać poddany badaniu przez inspektora opieki społecznej.

Odwołanie od decyzji dotyczącej stałego zamieszkania

Jeżeli nie zgadzacie się z postanowieniem decyzyjnego urzędnika, przysługuje wam prawo do rewizji i/lub prawo do odwołania. Jeżeli chcecie, aby wasza sprawa została poddana rewizji, możecie przedłożyć kolejny dowód i poprosić o ponowne rozpatrzenie postanowienia. Możecie także wnieść apelację od decyzji do niezależnego Biura Odwoławczego Opieki Społecznej. W przypadku dodatkowego zasiłku opieki społecznej, możecie odwołać się od decyzji do dyrektora Służby Zdrowia (HSE), urzędnika ds. apelacji oraz, jeśli konieczne, kolejno do Biura Odwoławczego Opieki Społecznej. Podejmując decyzję, urzędnik ds. apelacji kieruje się tym samym prawodawstwem, co urzędnik podejmujący decyzję.